درماتیت سبورئیک (Seborrheic Dermatitis) نوعی بیماری پوستی شایع است که بیشتر پوست سر را تحت تاثیر قرار می‌ دهد. این بیماری باعث پوسته‌ ریزی، التهاب پوست و شوره مقاوم می‌ شود. درماتیت سبورئیک معمولا نواحی چرب بدن مانند صورت، کنار بینی، ابروها، گوش‌ ها، پلک‌ ها و قفسه سینه را درگیر می‌ کند. این بیماری می‌ تواند آزاردهنده باشد، اما مسری نیست و باعث ریزش دائمی موها نمی‌ شود. در این مطلب از اسپا تجهیز به بررسی علل، پیشگیری، نحوه درمان و… خواهیم پرداخت. 

درماتیت سبورئیک چیست و چرا به وجود می آید؟ 

درماتیت سبورئیک یا سبوره باعث ایجاد لکه‌ های پوسته‌ پوسته، خارش‌ دار و چرب روی پوست سر می‌ شود. این بیماری بیشتر در نواحی که غدد چربی بیشتری دارند، مانند پوست سر ظاهر می‌ شود و با نام‌های دیگری همچون شوره سر، اگزمای سبورئیک و پسوریازیس سبورئیک شناخته می‌ شود. در نوزادان، درماتیت سر به عنوان کلاه گهواره (Cradle Cap) شناخته شده و معمولا خود به‌ خود برطرف می‌ شود.

درماتیت سبورئیک چیست و چرا به وجود می آید؟ | اسپا تجهیز

این بیماری بیشتر در افراد 30 تا 60 ساله دیده می‌ شود. علت دقیق درماتیت سبورئیک مشخص نیست، اما متخصصان معتقدند این بیماری ممکن است ناشی از عوامل زیر باشد:

  • قارچ مالاسزیا (Malassezia): رشد بیش از حد این قارچ که به طور طبیعی روی پوست وجود دارد.
  • ترشح بیش از حد چربی در پوست: پوست چرب محیط مناسبی برای رشد قارچ‌ ها فراهم می‌ کند. 
  • اختلال در سیستم ایمنی بدن: ضعف سیستم ایمنی ممکن است باعث شود بدن نتواند قارچ‌ ها و باکتری‌ های طبیعی پوست را کنترل کند، که به تشدید بیماری منجر می‌ شود. 
  • عوامل ژنتیکی: برخی افراد به دلیل عوامل ارثی، مستعد ابتلا به این بیماری هستند.
  • شرایط محیطی: هوای سرد و خشک، استفاده بیش از حد از محصولات قوی شیمیایی و استرس می‌ توانند محرک‌ های اصلی باشند. 
  • بیماری‌ های زمینه‌ ای: بیماری‌ هایی مانند HIV، پارکینسون و دیابت می‌ توانند ریسک ابتلا به درماتیت سبورئیک را افزایش دهند.

علائم اصلی درماتیت سر

درماتیت سر ممکن است در بخش های مختلف سر ظاهر شود و دارای علائم پایین است: 

  • پوسته‌ ریزی خشک یا چرب در پوست سر (شوره سر).
  • پوسته‌ های سفید یا زرد رنگ.
  • خارش پوست.
  • لکه‌ های ضخیم و پوسته‌ پوسته روی پوست (پلاک‌ های پوستی).
  • برآمدگی‌ های کوچک و تیره یا زرد قرمز رنگ روی پوست.
  • ریزش موقت مو به دلیل خارش پوست، اما این بیماری باعث ریزش دائمی مو نمی‌ شود.

تفاوت درماتیت سبورئیک با سایر بیماری‌ های پوستی

برخی از بیماری‌ های پوستی می‌ توانند علائمی مشابه درماتیت سبورئیک ایجاد کنند. این بیماری‌ ها شامل موارد زیر هستند:

  • کاندیدیازیس: لکه‌ های قرمز و ملتهب روی پوست به همراه خارش
  • اگزما: بیشتر با خشکی و ترک‌ خوردگی پوست همراه است، نه چربی بیش از حد.
  • ایمپتیگو: تاول‌ های کوچک پر از مایع ملتهب
  • لوپوس اریتماتوس: بثورات پروانه‌ ای با التهاب و قرمزی
  • پسوریازیس: موجب پوسته‌ ریزی ضخیم‌ تر با رنگ نقره‌ ای می‌ شود.
  • روزاسه: بیشتر با قرمزی و التهاب شدید پوست صورت همراه است، اما پوسته‌ ریزی ندارد. 

روش های تشخیص درماتیت سبورئیک

پزشک معمولا با بررسی پوست شما این بیماری را تشخیص می‌ دهد. پلاک‌ های پوستی معمولا به‌ راحتی قابل تشخیص هستند و نیازی به آزمایش خاصی نیست. اگر درمان موثر نباشد، پزشک ممکن است بیوپسی پوست انجام دهد تا مطمئن شود بیماری دیگری وجود ندارد.

روش های تشخیص درماتیت سبورئیک | اسپا تجهیز

موارد هشدار دهنده‌ ای که باید جدی بگیرید

در صورت مشاهده موارد زیر، بهتر است به پزشک مراجعه کنید:

  • اگر علائم شدید بوده و باعث ناراحتی، بی‌ خوابی یا اختلال در انجام فعالیت‌ های روزمره شما شوند.
  • اگر احساس می کنید با این اوضاع پیش دوستان و نزدیکانتان شرم زده می شوید.
  • اگر فکر می‌ کنید پوست سر شما عفونی شده است (مشاهده چرک، خطوط قرمز یا تورم).
  • اگر پس از انجام مراقبت‌ های خانگی، علائم شما بهبود پیدا نکرده‌ اند. 

درمان خانگی درماتیت سبورئیک

درماتیت سبورئیک معمولا بدون درمان بهبود نمی‌ یابد. درمان بسته به محل بیماری و شدت آن متفاوت است. هدف درمان، کاهش پوسته‌ ریزی و خارش در پوست سر است و برای پیشگیری از عود علائم ممکن است نیاز به استفاده طولانی‌ مدت از درمان‌ ها باشد.

از عسل و ماست تا روغن نارگیل همگی در این بخش به عنوان درمان خانگی درماتیت پوست سر شناخته می شوند. در ادامه، چند مورد از این موارد را اشاره می کنیم: 

روغن و انواع ماسک های پوست سر

استفاده از روغن‌ های طبیعی و ماسک ها به عنوان بهترین روش‌ های خانگی برای نرم کردن پوسته‌ ها و کاهش التهاب پوست سر شناخته شده اند. این روش ها به ترمیم و آبرسانی به پوست خشک و تحریک‌ شده کمک می‌ کنند و باعث کاهش خارش و پوسته‌ ریزی می‌ شوند:

  • روغن نارگیل: این ماده ضد قارچ و التهاب است و می تواند با چربی مفید خود، سد دفاعی پوست را ترمیم کند. برای این کار، یک قاشق غذاخوری روغن نارگیل خالص را کمی گرم کنید، روی پوست سر خشک بزنید و ۳۰ تا ۶۰ دقیقه ماساژ بدهید. بعد با یک شامپوی ملایم بشویید. دو تا سه بار در هفته از آن استفاده کنید. علاوه بر آن، برخی از افراد در کنار مصرف انواع روغن، با خرید سرم مو حاوی ترکیبات ضد قارچ و ضد التهاب توانسته اند به نتایج موثری در کاهش التهاب و بهبود پوست سر دست یابند.
  • روغن زیتون: این روغن پوسته‌ ها را نرم کرده و جدا کردن آن‌ها را آسان‌ تر می‌ کند. برای استفاده، کمی روغن زیتون را گرم کنید و روی پوست سر ماساژ دهید. استفاده از انواع اسکراب کف سر موجود در اسپا تجهیز همراه با روغن‌ درمانی می‌ تواند جریان خون را افزایش دهد و جذب روغن را بهبود بخشد.
  • ماسک عسل و ماست: عسل و ماست خواص ضد باکتریایی و ضد التهابی دارند که پوست سر را آرام کرده و رطوبت آن را حفظ می‌ کنند. علاوه بر این ماسک، شما می توانید با خرید کنسانتره مو یا محلول‌ های حاوی ترکیباتی مانند آلانتوئین، پنتنول یا آلوئه‌ ورا، پوست سر را مرطوب کرده و پوسته‌ ها را نرم‌ تر کنید.
  • ماسک روغن آرگان و چند قطره روغن درخت چای: این ترکیب چربی پوست را متعادل کرده و التهاب را کاهش می‌ دهد.
  • ماسک آلوئه‌ ورا و روغن نارگیل: این ماسک برای کاهش پوسته‌ ریزی و بازسازی پوست آسیب‌ دیده بسیار موثر است. ژل تازه آلوئه‌ ورا یا ژل آماده بدون عطر و الکل را روی پوست سر بزنید، ۲۰ دقیقه صبر کنید و بعد با آب ولرم شستشو دهید. 
  • سرکه سیب: بسیاری از افراد از سرکه سیب (Apple Cider Vinegar Rinse) استفاده می کنند تا این بیماری را بهبود بخشند. این ماده دارای خاصیت ضد قارچی و تنظیم pH پوست سر کاربردی است، برای مصرف به مقداری سرکه سیب، کمی آب ولرم اضافه کنید و اجازه دهید پنج دقیقه روی سر بماند، سپس آبکشی کنید.

محصولات مکملی که کاربردی هستند

در این بخش هم می توانید از سایر محصولات مکمل و موثر برای درمان این بیماری استفاده کنید:

  • روغن آرگان: این ماده برای پوست‌ های خشک و پوسته‌ دار طراحی شده است، پس می توانید هفته ای ۲ تا ۳ بار از روغن آرگان استفاده کنید.
  • شامپو آبرسان: این شامپوها دارای مواد مرطوب کننده ای مثل آلوئه ورا، گلیسیرین، روغن نارگیل و روغن آرگان هستند و هیچ حساسیتی برای پوست ایجاد نمی کنند. شامپوهای آبرسان با افزایش رطوبت، باعث کاهش التهاب و خشکی پوست سر می شوند. 
  • شامپوهای بدون سولفات: شامپوهای معمولی ممکن است پوست سر را تحریک کنند؛ اما شامپوهای بدون سولفات یا ملایم با ترکیباتی مثل آلوئه‌ ورا، چای سبز یا زینک می‌ توانند پوست را تسکین داده و از تحریک بیشتر جلوگیری کنند. همچنین شامپوهای حاوی کتوکونازول ۲٪ یا پیریتیون زینک ۱٪ نیز توصیه می شوند.

درمان تخصصی درماتیت سر

علاوه بر موارد بالا، می توانید از درمان های تخصصی برای این بیماری نیز استفاده کنید. این درمان ها وقتی توصیه می شوند که درمان های خانگی جواب ندهند، انواع درمان حرفه ای و محصولات مختلف شامل موارد پایین می شوند:

درمان تخصصی درماتیت سر | اسپا تجهیز

1.شامپو ديفنس ضد قارچ بی پيور

فرمول بیولوژیک این شامپو با عصاره  زنجبیل و انگور، چربی و پوسته‌ ریزی کف  سر را کنترل کرده و احساس خارش را کاهش می‌ دهد. محیط اسیدی  متعادل آن از رشد قارچ‌ ها جلوگیری کرده و بدون ایجاد خشکی، پوست  سر را نرم و شاداب می‌ سازد. این محصول با حجم 500 میلی لیتر فاقد  سولفات و پارابن برای استفاده مکرر طراحی شده است، شامپو دیفنس بی پیور تجربه‌ ای کامل از پاکیزگی و ترمیم  را برای شما به وجود می آورد.

2.خرید ماسک ديفنس ضد قارچ بی پیور 

این ماسک بازسازی‌ کننده 500 میلی لیتر حجم دارد و مخصوص پوست  سر آسیب‌ دیده از مواد  شیمیایی یا شوره‌ مزمن است. ترکیب طبیعی زنجبیل و انگور به‌ رطوبت‌ دهی و رفع التهاب کمک می‌ کند و پوسته‌ ریزی را کاهش می‌ دهد. با هر بار استفاده از ماسک دیفنس بی پیور حس نرمی و تسکین‌ دهندگی را احساس خواهید کرد. 

3.سرم ديفنس بی پيور

فرمول ایتالیایی این سرم، درمانی موثر برای پوست‌ سر حساس و مستعد  شوره است. ترکیب فعال زنجبیل، کندر و عصاره  انگور با خاصیت ضد  قارچ و ترمیم‌ کنندگی، پوست  سر را آرام می‌ کند و خستگی ناشی از التهاب را از بین می‌ برد. سرم دیفنس  بی‌ پیور حدود 70 میلی لیتر حجم دارد و فاقد سولفات، پارابن و سیلیکون است.

4.شامپو ضد شوره لیزاپ

فرمول درمانی برند  ایتالیایی  لیزاپ با عصاره  فلفل  آفریقایی،  پروکتون  اولامین و  جینسینگ، آلودگی و قارچ‌ ها را از پوست  سر پاک کرده و فولیکول‌ ها را تقویت می‌ کند. شامپو ضد شوره لیزاپ حجم بالایی معادل 1000 میل دارد که باعث می شود بتوانید به مدت طولانی از آن استفاده کنید؛ این محصول با خواص ضد التهابی، خارش را فرو  می‌ نشاند و رطوبت طبیعی را حفظ می‌ نماید.

5. شامپو ضد شوره چرب ساینس

این شامپو‌ با عصاره  پیچک و مریم‌ گلی و ترکیب  منیزیم  آلومینیوم  سیلیکات، چربی و آلودگی کف  سر را مهار می‌ کند. پیروکتون  اولامین در شامپو ضد شوره ساینس با اثر ضد  قارچ، پوسته‌ ریزی را کنترل کرده و پوست  سر را آرام می‌ سازد. فرمول بدون  پارابن، حجم 200 میلی لیتر و پاکسازی متعادل از جمله ویژگی های آن هستند.

6.شامپو پاک کننده ضد شوره اسکالپ بیور

شامپوی حرفه‌ ای آمریکایی با اسید  سالیسیلیک، روغن  درخت  چای و  پانتنول، منافذ مسدود‌ شده را باز و چربی اضافی را از بین  می‌ برد. وجود  روغن  مارولا و گلیسیرین در شامپو پاک کننده ضد شوره اسکالپ بیور، ریشه  مو را تغذیه و التهاب را کاهش می‌ دهد. 

7.شوینده ضد قارچ اسکالپ نووسلیکس S1

فرمول پیشرفته‌ فرانسوی این شوینده با موادی مانند کتوکونازول و کلیمبازول، قارچ‌ های عامل  شوره و التهاب را از بین می‌ برد. پانتنول رطوبت اسکالپ را حفظ می‌ کند و چربی را تنظیم می‌ نماید. ساختار فاقد  پارابن شوینده ضد قارچ اسکالپ نووسلیکس S1، از بروز التهاب جلوگیری کرده و به حفظ آرامش و پاکی طولانی‌ مدت پوست‌ سر کمک می‌ کند. این محصول 250 میلی لیتر حجم دارد.

8.شوینده ضد شوره اسکالپ نووسلیکس S3

فرمولاسیون شوینده ضد شوره اسکالپ نووسلیکس  S3  با هدف بازسازی و بازگرداندن تعادل طبیعی پوست‌ سر توسعه یافته است. این محصول با حجمی برابر با 250 میلی لیتر قادر است ضمن پاک‌ سازی چربی‌ ها، از خشکی یا تحریک پوست جلوگیری کرده و پوسته‌ ریزی ناشی از شوره چرب یا خشک را کاهش دهد.

9.شوینده آبرسان اسکالپ نووسلیکس S4

پانتنول، گلیسیرین و ترکیبات مرطوب‌ کننده موجود در شوینده آبرسان اسکالپ نووسلیکس S4 با بازسازی لایه هیدرولیپیدی پوست، نشانه‌ هایی چون قرمزی، خارش و پوسته‌ پوسته‌ شدن را کاهش می‌ دهند. عدم وجود سولفات و عطر مصنوعی باعث می‌ شود حتی حساس‌ ترین اسکالپ‌ ها نیز بتوانند از آن استفاده کنند. 

علاوه بر این محصولات، شما می توانید با مصرف دیگر محصولات مراقبتی مانند ویال مو، التهاب و خشکی را کاهش دهید، چرا که در این محصول از ترکیبات درمانی مانند کافئین، کتوکونازول یا سایر مواد فعال استفاده شده است. برای مشاهده این محصولات، لطفا وارد صفحه خرید ویال مو شوید.

اشتباهات رایجی که روند درمان را مختل می‌ کنند

درمان درماتیت سر نیازمند پایبندی به اصول دقیق است. اما اشتباهاتی هستند که می‌ توانند روند بهبود را کند کنند. این موارد عبارت اند از: 

  • استفاده نامنظم از داروها یا محصولات درمانی
  •  استفاده بیش از حد از محصولات درمانی
  • عدم شستشوی صحیح پوست سر
  • استفاده از محصولات نامناسب یا تحریک‌ کننده
  • نادیده گرفتن محرک‌ های بیماری مانند استرس، خستگی یا تغییرات فصل
  • عدم مراجعه به پزشک در موارد شدید یا مقاوم به درمان

پیشگیری از درماتیت سبورئیک پوست سر

برای کاهش احتمال بروز درماتیت سبورئیک یا تشدید علائم، رعایت نکات زیر بسیار مهم است:

  • استفاده از شامپوهای ملایم و بدون سولفات برای جلوگیری از تحریک پوست.
  • رعایت بهداشت پوست و شستشوی منظم با آب ولرم.
  • کاهش استرس از طریق یوگا، مدیتیشن یا خواب کافی.
  • رژیم غذایی سالم و متعادل شامل غذاهای غنی از آنتی‌ اکسیدان‌ ها و امگا-3.
  •  اسکراب کف سر برای پاک‌ سازی بهتر پوست و جلوگیری از تجمع چربی و آلودگی توصیه می شود. برای خرید اسکراب کف سر می توانید از فروشگاه اسپا تجهیز اقدام کنید.

درمان‌ های خانگی و تخصصی، از جمله مصرف انواع شامپوهای ضد قارچ، سرم مو، کنسانتره و…، می‌ توانند به کاهش علائم و بهبود پوست سر کمک کنند. رعایت اصول مراقبتی، استفاده از محصولات ملایم و اصلاح سبک زندگی نقش مهمی در کنترل این بیماری دارد.

سوالات متداول

درماتیت سبورئیک سر چه تفاوتی با سایر درماتیت ها دارد؟

درماتیت سبورئیک یک نوع خاص از درماتیت است که بیشتر در نواحی مانند پوست سر ظاهر می‌ شود. اما دیگر انواع درماتیت معمولا زمینه ژنتیکی دارند و با خشکی پوست همراه اند. 

چه عواملی باعث تشدید درماتیت سر می‌ شوند؟

عوامل متعددی مانند استرس، تغییرات آب و هوایی، تعریق بیش از حد، سر و کار داشتن با مواد محرک (صابون‌ های قوی، عطرها)، خشکی هوا و رژیم غذایی نامناسب می‌ توانند علائم را بدتر کنند.

چگونه می‌ توان از بروز درماتیت سر پیشگیری کرد؟

استفاده از محصولات مناسب پوست، رعایت بهداشت، شستشوی منظم پوست با آب ولرم، مدیریت استرس و دریافت مقدار کمی نور خورشید می‌ تواند به پیشگیری از این بیماری کمک کند.

آیا درماتیت سبورئیک باعث ریزش دائمی مو می‌ شود؟

درماتیت سبورئیک باعث ریزش دائمی مو نمی‌ شود، اما التهاب و خارش شدید ممکن است به‌ طور موقت ریزش مو را در نواحی آسیب‌ دیده ایجاد کند.

آیا درماتیت سبورئیک یا سبوره مسری است؟

خیر، این بیماری مسری نیست و از فردی به فرد دیگر منتقل نمی‌ شود.

آیا تغذیه می‌ تواند بر درماتیت سبورئیک تأثیر بگذارد؟

بله، مصرف غذاهای غنی از آنتی‌ اکسیدان‌ ها، امگا-3 و ویتامین‌ های گروه B می‌ تواند به کاهش التهاب و کنترل علائم کمک کند و اجتناب از غذاهای چرب و شیرینی‌ های فرآوری‌ شده نیز مفید است.

درمان‌ های دارویی چه تفاوتی با درمان‌ های خانگی دارند؟

درمان‌ های دارویی معمولا سریع‌ تر و موثرتر هستند و برای موارد شدید توصیه می‌ شوند، در حالی که درمان‌ های خانگی بیشتر برای تسکین علائم خفیف استفاده می‌ شوند.